2 nov 2008




Solución a un pequeno atranco.

Ata o de agora os contertulios escribían comentarios e acababan firmando debaixo do texto para sair da situación, debido a que segundo poidemos saber; Blogger quere dificultarlle a vida ós usuarios alleos ó seu sistema. Para elo os anónimos "puros" (non rexistrados en Glogge/blogger ou gmail) teñen que pór un comentario co seu “nick” a “pelo”, e inmediatamente despois o vencello á súa suposta páxina web ou blog. Vexamos paso a paso como facelo.

(A modo de exemplo supoñamos que son o amigo Medela, e quero facer un comentario sen estar dado de alta , os pasos son os seguintes :)
1) Sobre o apartado "elegir una identidad" clic sobre a terceira das posibilidades de facer comentarios.

2) Escribo o meu nome no oco da caixa "nombre".

3) Escribo no oco da caixa "Nombre/Url" o enderezo dunha páxina web/blog.

(No caso de Medela o do seu álbum de fotos “undergran” en flick : http://www.flickr.com/photos/8586225@N02/

4) Pulsar no botón publicar.

Nótese que se non teñen páxina web poden indicar na caixa Nombre/Url calquer nome e punto es. (nome ou alias.es) ou a das Uvas: http://asuvasnasolaina.blogspot.com/
Saiban que incluir o enderezo das uvas axuda a posicionar nos buscadores a páxina fundamentalmente o índice de actividade, detalle que en todo caso se agradece.

Aprecien como Arume ven facendo comentarios sen problema algún porque está asociado o seu nome ao seu blog.
Disculpen este post de literatura ausente, coma nas obras, "perdoen as molestias".

P.S.: (Se fan clic na imaxe superior deste post poden ver o resume xeral do pasos indicados anteriormente. Avantaxe de estar rexistrado cunha conta de Gmail, ten como privilexio poder borrar un comentario arrepentido, do contrario só o pode facer o administrador do blog).





1 nov 2008


ADEUSES...

a un gran escritor:
César Antonio Molina Ministro de Cultura:



a un loitador social:
en poleiro alleo

escrito en cafeterías : O banqueiro anarquista, de Miguel Anxo Murado, Xoves 30 de outubro de 2008
Lujo y vileza, de DAMIÁN VILLALAÍN, El País, 01/11/2008



Conozco a Emilio Pérez Touriño desde hace bastante tiempo, trabajé durante tres años en su Gabinete y puedo asegurar que será difícil que en el futuro Galicia llegue a tener un Presidente más indiferente al lujo. Es una cuestión de carácter, de trayectoria personal y también de convicciones, de gusto y de sensibilidad. Llevan razón quienes dicen que no va a ser sencillo avistar a Touriño cazando corzos con marqueses y banqueros. Y es probable que uno de los sectores de la sociedad gallega más descontentos con la manera que tiene Touriño de acometer el trabajo presidencial sea el de los restauradores de alto copete de Santiago de Compostela, sin duda añorantes de los old good times peperos.



artigo completo

Nacionalismo de benestar
andoliña 1-11-08

Recoñezamos primeiro que nos últimos tempos houbo unha nidia modulación da linguaxe no BNG. Cando Anxo Quintana fala de nacionalismo de proximidade ou dunha "nova fronteira" kennedyana, sen dúbida o seu discurso arrédase do resistencialismo antisistema de outros tempos. Onte, en El País, o vicepresidente da Xunta afirmaba que o nacionalismo só ten sentido se crea benestar. A declaración é impecable e compatible coa defensa da nosa identidade e doutros sinais que marcaron a evolución do nacionalismo nos últimos 30 anos.

Pero este discurso ten limitacións na procura de novas bases sociais. Nunca convencerá os sectores hostís ó galeguismo, que renegan da nosa lingua, nin vai satisfacer os que agardaban do Bloque nas institucións un papel máis comprometido cos cambios radicais que antes se demandaban. Quizais estes son sectores non maioritarios e Quintana bota as redes nos únicos caladoiros onde el encontra peixe.

As enquisas din que o BNG penetra nas bases rurais, onde son máis efectivas as políticas de Vicepresidencia e mais de Medio Rural. Nas cidades algo falla na comunicación fluída do BNG coas xentes: está pendente ese diagnóstico, urxente. Antes da próxima primavera.
TEMPOS AQUELES...!!

Historia en 4 Tiempos (31/10/2008)
Maribel OuteiriñO
HACE 25 AÑOS. Alfonsín, presidente de Argentina

31 de octubre de 1983 -Se constituye en Orense la Federación Galega de Cine-Clubes, en cuya primera junta directiva están Segismundo Bobillo Morgade y Marcos Valcárcel López, ambos pertenecientes al Cine Club ‘Padre Feijóo’ de Orense y Miguel Ángel Fernández, del Cine Club ‘Carballiño’.

OURENSáNS NO seu RECUNCHO. MARCOS VALCÁRCEL
«A xente da cultura somos algo bufóns, dicimos ou que outros non se atreven»

Unha dás referencias do Ourense cultural avalía tamén a situación política, sobre todo non eido do nacionalismo
Antonio Nespereira, LVG 1-11-08- Foto Pili Prol.


Mesmo reparte folletos da primitiva organización Cristiáns polo Socialismo e forma parte dá revolta contra ou bispo Temiño. Pero foi ó instituto e meteuse tamén na agrupación cultural Auriense: «Ou instituto foi determinante para a miña formación como persoa e as clases dá Auriense con charlas de Otero Pedraio ou Ferro Couselo foron básicas para a miña galeguización». Decide estudar Historia en Santiago «a pesar de que Paco Rodríguez (histórico dirixente do BNG) dicíanos que fixeramos Filoloxía Galega, que ou país necesitaba filólogos dá nosa lingua».
Miren senón a foto na biblioteca dá casa, un dous seus recunchos. Hai centos de libros, recortes de prensa (unha dás súas paixóns xa que ten escritos uns 3.000 artigos nos últimos cinco anos) gardados dende 1976 ata hoxe. Marcos acadou ou alcume de culturalista na súa mocidade, despectivo daquela dentro dun movemento dogmático como era ou BNG dous anos 70 e 80.
Militou nese partido ata 2005, xusto cando ou Bloque acadou ou poder na Xunta.

De tódolos xeitos ve unha xeración con certo púo, moitos xoves con inquedanzas ás que lle dan renda solta por exemplo na Casa dá Xuventude, «que fai un papel extraordinario», pero tamén asume que vos rapaces «son hoxe bastante conformistas, un pouco sobreprotexidos e sen nada contra ou que loitar».
Referencia
Como home dá cultura, Marcos Valcárcel nega ser referencia nin líder. Iso si, comprometido socialmente, aínda que recoñece que «a xente dá cultura somos un pouco bufóns, dicimos ou que outros non din», unha reflexión que verbaliza unha sensación que calquera pode percibir nunha sociedade agachada que espera que os demais lle arranxen os seus problemas, mesmo que opinen por ela.

Segundo Marcos Valcárcel, ou BNG, non que militou ata hai tres anos, «ten dous problemas». Un sería interno: «A nivel democrático deixa moito que desexar e non é todo tan bonito como eles ou pintan, segue habendo mentalidade de gueto». A nivel externo valora «ou funcionamento relativamente bo dous bipartitos, pese as liortas internas». Pero aprecia fondas contradicións entre un partido que antes estaba na oposición a agora goberna nalgunhas institucións. Pensa que hai unha explicación que dar ós cidadáns: «Non pode facer ou mesmo co PP onde goberna. Se se recollen vos seus proxectos hai que xustificalos e facer autocrítica».

31 oct 2008

OPINA A RAÍÑA
ANDOLIÑA 31-10-08

Opina a raíña Sofía no novo volume haxiográfico que lle preparou a xornalista Pilar Urbano. E creo que non debería opinar porque o discurso oficial era que a nosa monarquía se caracterizaba pola súa discreción, prudencia, espírito de sacrificio, etc. E opinar de temas políticos, que atinxen ás institucións representativas, estalles vedado por principio. Sempre se dixo que en España había máis juancarlistas que monárquicos, pero non sei se a personalidade de dona Sofía participa con entusiasmo desa categoría de apoios.
É previsible, dende logo, que a raíña sexa moi conservadora, estea en contra da eutanasia e do aborto ou queira manter a relixión nas escolas. Pero debería reservar as súas opcións cando as mesmas están presentes no debate político e no foro parlamentario. Moito máis grave aínda é pronunciarse contra a Lei do matrimonio homosexual, que está recorrida no Tribunal Constitucional por un partido político.
O máis simpático do libro é comprobar a falta de empatía dos monarcas con Aznar, a quen lle reprocha a súa "expresión tan seria" fronte ás gabanzas que merecen Felipe González, Alfonso Guerra ou Rodríguez Zapatero. Si, temos unha raíña conservadora, pero ben orixinal.

30 oct 2008

MÚSICA EN RNE, RADIO 1 (Xabimusic)


Seica temos un pouco esquecidos os Foros musicais... parece que pasou o andacio...Ainda que rache un pouco co estilo usual, vouche propoñer este novo: MÚSICA EN RNE, RADIO 1

Desde fai algúns meses Radio 1 emite diariamente, en programa de sobremesa, de 15 a 16 horas, un novo espazo chamado Música sobre la marcha que dirixe Fernando Palacios e que ven a substituir ó veterano "Clásicos Populares" do outro Fernando (Argenta).Aparte de que empeza sempre con música coral ( o que, para min, xa é todo un mérito) o novo programa creo que supón unha ventá aberta a moitas e moi variadas músicas co que contribúe á nosa apertura de oídos. Fernando Palacios, como pedagogo musical que é, presenta o seu programa cunha axilidade, frescura e sorpresa moi de agradecer. ¡
Que o disfrutedes!
Xabimusic
unha das xenialidades de Forges
que nos envía Tacho e que xa verían vostedes en El País 29-10-08.
Pero paga a pena arquivalo aquí, na nosa antoloxía do humor.

29 oct 2008


NOVELA NEGRA (2)
andoliña 29 outubro

A novela negra continúa a antiga epopea adaptada ás estruturas mentais do mundo moderno. Os seus ancestros remotos serían Ulises e Lancelot: así comezou Bieito Iglesias a súa charla nas xornadas sobre novela negra e saúde mental. O escritor ourensán encontra nas claves do xénero, ademais da soidade do heroe, o papel da cidade protagonista, cidade neboenta ou noitébrega onde se editan xornais, pois non hai historia sen páxinas de sucesos. Filla dun tempo de positivismo científico e racionalismo, a NN ten hoxe unha liña dominante nos relatos de psicópatas: tales serían as consecuencias dun Occidente hipocondríaco e da sociedade do espectáculo que banaliza a violencia. “Máis que novela de evasión, que permitiría fuxir da vida real, axúdalle ao lector a recoñecer a súa prisión”, conclúe o Bieito.
Tamén ten moito zume a intervención doutro galego, Xoán Ramón Díaz. Que nos lembra que o doutor House non é máis que un trasunto de Sherlock Holmes e que o espírito da NN xa estaba presente na Biblia (dende logo na súa violencia desmedida) ou en obras como A Esmorga, Macbeth ou Luces de bohemia. Descenso ós infernos, esforzo de desalienación: dúas definicións axeitadas para este universo negro.

28 oct 2008

Libertad de idioma, de ANTÓN BAAMONDE, EL PAÍS 27/10/2008

Dicho esto ¿son liberales las propuestas de los que abogan por la así llamada libertad lingüística? Y es que en España, según afirma la Constitución, existe el derecho, pero también el deber, de conocer el castellano. Es de suponer que esa cláusula se le ocurrió a alguien que, precisamente, temía por la salud que el castellano podría tener en las nuevas condiciones que estrenaba España después de muerto Franco. Si en efecto los que abogan por la libertad lingüística fuesen efectivamente liberales deberían impugnar la Constitución dado que obliga al conocimiento del castellano. Pero no es la libertad lo que parece llevarles a plantear sus exigencias, sino el deseo de plasmar la supremacía del castellano.
En realidad, sería posible no sólo que hubiese padres que quisieran que sus hijos aprendan únicamente en castellano, eusquera, catalán o gallego, sino en algunos de los muchos idiomas que los nuevos inmigrantes traen de sus tierras. Sería pensable que no hubiese una norma que regulase esas situaciones, dando por hecho que la realidad tendería a facilitar la comunicación y la integración entre diversas comunidades. Así sucede, de hecho, en algunos países. Entiendo que la defensa de esta posición sería más propia de liberales. Estos incluso podrían llevar más allá sus puntos de vista, hasta las fronteras del anarquismo -que a veces coincide con las del fundamentalismo religioso- y pensar que el estado no tiene derecho a educar a los propios hijos.(...)


o artigo completo

Rosalía viva
Marcos Valcárcel
LA REGIÓN 27-10-2008

A obra de Rosalía de Castro segue plenamente viva a 123 anos da súa morte física. Viva nas xentes populares que adoptaron como propios os seus versos e viva na chea de estudos e traducións que dende outras culturas se achegan á poeta do Sar. Viva tamén grazas a institucións como a Fundación Rosalía de Castro que hai uns días presentaba en Compostela o terceiro número da ‘Revista de Estudos Rosalianos’ en edición preparada por Helena Villar e Fernando Pazos.Paga a pena rexistrar algúns dos seus traballos e todos son de interese. Varios deles ocúpanse de aspectos biográficos ou da recepción da súa obra. Por exemplo, Alonso Montero, que dirixe a revista, estuda a presenza rosaliana nos epistolarios cruzados entre Ramón Piñeiro, Luís Pimentel e Alberto Machado da Rosa. Sobre as primeiras novas arredor de ‘El Codio’ (1864), obra perdida da nosa autora, esculca co seu rigor habitual Victoria A. Ruiz de Ojeda.

Raíces populares. Xosé Luís Axeitos fai unha espléndida crónica de como se celebrou en Madrid, en 1958, o centenario do casamento de Murguía e Rosalía e Anxo Angueira demostra de novo que coñece como ninguén as fortes raíces populares da autora dos ‘Cantares Gallegos’. Rosalía de Castro corta, modifica e reorienta os cantares populares en función dos seus intereses poéticos, como ben amosa Anxo Angueira no seu traballo na ‘Revista de estudos rosalianos’: ademais resposta a imaxe degradante de Galicia que transmitiran autores españois como Góngora. E nos versos máis orixinais de ‘Cantares’, di Angueira, está tamén a cerna da súa mensaxe radical e feminista: velaí ‘Miña santiña/ miña santasa’, entre outros.

Lugares da memoria. Novidosa é tamén a achega de Afonso Becerra á esculca da dramaturxia en potencia dos poemas rosalianos, enfrontando os versos de ‘Cantan os galos pra o día’ co ‘Romeo e Xulieta’ de Shakespeare. Lidia Fontoira estuda a presenza da autora no ‘Almanaque de Galicia’ de Soto y Freire e María do Cebreiro resitúa o poema a sir John Moore na construción do que os historiadores chaman lugares da memoria.Todo o volume é de máximo proveito. Fernando Pazos e Miro Villar relacionan a palabra poética rosaliana con Ramón Cabanillas e Antón Zapata. E, finalmente, María Xosé Queizán, Xesús Rábade e Anxo Tarrío estudan ‘A xustiza pola man’, ese poema maxistral e gran monumento da lírica rebelde europea de todo o século XIX.

(Na fotografía, dona Gala Murguía na homenaxe a Rosalía que se citou, Madrid 1958, acompañada de Xosé Fernández Ferreiro e de ‘Ben-Cho-Shey’).

francisco fernández rei O Membro MÁIS NOVO dá real academia galega «Prefiro que vos políticos falen mal ou galego a que non ou falen»
Pensa que dicir que ou castelán corre perigo en Galicia é unha falacia
;
di que a Academia ten que ser a máxima institución cultural deste país
O Membro MÁIS NOVO Dá REAL ACADEMIA GALEGA
Por Nacho Mirás Fole
Pois hai quen pensa que ou que está en perigo é ou castelán en Galicia...
-Iso é unha auténtica falacia. Se un Parlamento, por unanimidade, aprobou un plan de normalización, acordado, agora débese aplicar. ¿Entón aparecen con que se quere meter ou galego ou se tal? Un Goberno ten que gobernar e, aínda que aplique unha discriminación positiva, que non é tanto, cara ao galego... home... ¡Estamos en Galicia! Hai que ser amablemente intransixentes non uso diario do galego. Ou castelán segue a gozar de todo ou prestixio, non corre perigo ningún; non tes máis que poñer a televisión.
-¿É catastrofista coa situación dá lingua?
-Non. Son moi consciente do que había hai trinta anos e son moi consciente do que hai hoxe. Con todas as carencias que pode haber, con todos vos defectos e problemas de normalización. Tamén teño claro que ou nacionalismo foi ou motor fundamental dá normalización e dá dignificación do idioma. Pero ou idioma é de todos, e na normalización caben todos, galegos de nación e galegos de corazón.
camiño do vao
¿Pacto polaco ou acordo de Colombia?

de AFONSO VÁZQUEZ MONXARDÍN (Galicia Hoxe 28-10-08)

Todos temos tendencia a pensar que "nos nosos tempos" as cousas eran distintas e nós eramos máis espabilados. E curiosamente non creo, para nada, que sexa certo. Soamente que agora como somos máis vellos a distancia acaba por esvaecer os perfís das lembranzas e esa suavidade fai que teñan menos arestas e acaben por ser máis amables. Aínda así, creo que a miña xeración fixo algunha das folgas do ensino medio máis épicas e útiles da cidade de Ourense. Era contra cousas moi concretas e simples. "Non á celulosa" foi o berro que pechou institutos de forma automática e gozou das simpatías das xentes do común.
A verdade era que daquela, cousas da adolescencia e do momento histórico-histérico da transisción saltariamos por calquera cousa. Pero a ameaza certa de ver unha fábrica cheirenta como a de Marín metida no foxo de Ourense, arrepiaba a estudantes, monxas, electricistas, avogados, docentes e xubilados. E claro, empezou saltando o ensino medio -nin universidade tiñamos daquela- porque estes son estopa e chega o demo e sopra. Creo que aqueles días foron o momento de saída da transición, o intre exacto de inflexión entre o vello réxime franquista e as novas formas de pensar que se abrían paso. (...)

Novela negra (I),
andoliña martes 28

A Asociación Galega de Saúde Mental
celebra cada ano, no Pazo de Trasalba, unhas Xornadas de Psiquiatría, Psicanálise e Literatura, con temas diversos, sempre interesantes. A edición número XVII tivo lugar en maio do 2007 e agora publícanse as actas, que me fai chegar o amigo Santiago Lamas, un dos organizadores. De que se falou alí? Vóullelo contar. Gonzalo Martínez Sande deu unha charla sobre Las prótesis del héroe: un percorrido polos clásicos do xénero, de Hammet e Chandler a Jim Thompson ou Chester Himes, cunha esculca das próteses que definiron os seus principais personaxes. O alcoholismo, a marxinalidade, a devastación que produce o contacto co mal, son algu- nhas das constantes clásicas do xénero. Porque unha boa novela negra, di Martínez Sande, sempre vai máis aló dun argumento criminal: en realidade investiga e conta como é toda unha sociedade.
Se viaxamos ás raíces da NN, encontramos a Edgar Allan Poe, mestre do relato curto, creador da novela policial, precursor da de ciencia ficción. Na súa propia vida, no seu temperamento romántico, nas súas relacións coas mulleres, na ausencia da nai, están as chaves ocultas do mundo deste mestre, e diso escribe Ania Justo Alonso
.

27 oct 2008

Le Clézio na casa, X.L. MÉNDEZ FERRÍN (Faro Vigo 27-10-08)

A Concesión do Nobel de Literatura a Jean-Marie Le Clézio ocasionou que a atención pública se fixase estes días na obra do interesante autor francés que publicara en 1978 (Gallimard) o seu libro de contos Mondo et autres histories. Nove anos máis tarde,RaquelVillanueva chamou a atención de Luís Mariño, director de Edicións Xerais de Galicia, sobre tal autor e tal libro.Mariño, que ao tempo coñecía ben Le Clézio, animou a Villanueva para que o traducise ao galego, o que ela fixo en colaboración con Valentín Arias. O texto en galego estivo axiña terminado baixo o título de Mondo e outras historias.Na editorial todo o mundo andaba ilusionado coa colección Xabarín e eu vin a Mariño, a Crego e a equipa enteira da rúa do Doutor Marañón, Vigo, traballando a toda máquina para pór o libro nas mans dos mozos lectores aos que estaba destinado en Galicia. De xeito que o Mondo se terminou de imprentar con debuxos de M. Uhía e chegou ás mans dos interesados no ano 1987.Le Clézio estivo encantado de ser traducido ao galego e concedeu razoabelmente os permisos oportunos. A traducción ao galego de Mondo é a primeira que se fixo do orixinal francés a calquera outra lingua do Planeta.A tirada foi de 5.000 exemplares.O que asegura que hoxe Le Clézio no noso idioma se encontra en grande número de bibliotecas privadas e públicas, incluídas as bibliotecas de centros de ensino e mesmo as de prisións. Teño información de que na cadea de Teixeiro, moi concretamente, Mondo suscitou o interese de ben de presos. Todo parece indicar que Jean-Marie Le Clézio, lonxe de ser un descoñecido en Galicia, é, no noso universo lector, un autor moi aprezado.O éxito desta versión ao galego foi validado pola concesión de dous importantes premios a traducción literaria: o do Ministerio de Cultura de Madrid (1989) e o"Ramón Cabanillas"da Xunta de Galicia (1989). Somos agora informados de que Le Clézio, despois de recibir o Nobel, volveu cederlle a Edicións Xerais os dereitos de traducción ao galego, de Mondo e outras historias e doutras súas obras que esperamos que saian axiña á luz. A min chamoume moito a atención unha pasaxe na que Mondo, o protagonista do primeiro conto, que dá nome á colección, olla marabillado como o Sol amence sobre o mar. Para nós, atlánticos afeitos a vermos como o sol se pon cada día sobre a liña do horizonte mariño, esta páxina valiosa de Le Clézio pode chocarnos e sorprendernos moi agradabelmente.O protagonoista da estoria é un rapaciño sen fogar que se move por unha cidade do Mediterráneo situada ao pe dunhas altas montañas. Nunca se di Mediterráneo nin existen indicadores de que a cidade sexa Niza ou Menton ou Mónaco; en todo caso paréceno e os montes evocan moito ben os Alpes Marítimos no conto, que transpira bondade e beleza coma o fan as vellas narracións destinadas aos mociños. Pro en Mondo e nos contos que acompañan a este principal, non hai exemplaridade nin doutrina explícita. Teño entenido que os clézistas galegos están moi interesados en que sexa traducido ao noso idioma unha novela na que o autor admirado nos transporta á sociedade dos tuaregs, este pobo bérbere que foi condenado ao silencio pola historia e que,coma outros de África e non de Africa, no viu nin por unha fenda a luz da desconolización.Estou seguro de que en Galicia e no mundo se vai falar moito deste Jean-Marie Le Clézio que hoxe recibe a atención preferente dos lectores de todo os continentes e nacións.
O poder do medo (M. V. en ANT. 16.10.2008)

Podería escribirse a historia da Humanidade facendo a historia do Medo no paso dos séculos: estamos aquí porque a nosa especie soubo sobreporse a iso e sobrevivir como tal. En todas as épocas houbo medos, moitos horrorosos e fantasiosos. O progreso científico e tecnolóxico fixo arrombar con algúns temores propios da cultura tradicional (e no camiño morreu unha boa parte da cultura popular), pero o concepto do medo como axente da historia non desapareceu, nin moito menos. Na clave política, o “medo fomentado” (ó terrorismo, ó Islam, ás bombas nucleares) serve moitas veces de escusa para xustificar políticas imperialistas e agresivas contra outros países. No mundo cotián existen, e son impulsados polos medios de comunicación, centos de “medos múltiples” que atinxen a todas as parcelas da realidade e todos os días lemos nos xornais algunha estatística sanitaria que nos inclúe xa nalgún dos moitos males posibles a padecer. En realidade todos estas fobias son irracionais como o son tamén a homofobia ou a xenofobia, que por desgraza están tan presentes no tecido social. Recentemente, un estudo de politólogos da Universidade de Nebraska relaciona a actitude política cunha estrutura cerebral: segundo estes investigadores a xente que non se asusta doadamente defende o pacifismo, o control de armas, unha política tolerante coa inmigración e o apoio económico ó Terceiro Mundo. En cambio, os máis asustadizos apoiarían o patriotismo, o gasto en defensa, a guerra de Iraq e a pena de morte. É moi discutible acreditar nas bases biolóxicas dos nosos temores cotiáns. En realidade calquera medo que nos arrede do presente e do noso ideal de felicidade é non só irracional e absurdo, senón tamén inútil e paralizante. A vida, ó cabo, vivida con consciencia e harmonía, é o mellor antídoto contra todos os medos de onte e de hoxe.

26 oct 2008


O que paga a pena conservar

Por sorte, a nosa Praza Maior garda o engado e o celme dos tempos antigos: ben se ve nesta postal que garda como elemento orixinal esa espectacular central telefónica nun dos tellados. Tampouco existía aínda, nesta foto de Pacheco, a casa dos Almacenes Olmedo (1925), na extrema da rúa do Instituto. Realizada pola Fototipia Castañeira y Álvarez de Madrid, a postal circulaba a principios de século XX: esta, da colección de Carlos Díaz, viaxou a Vigo en 1913. A nosa Praza Maior, a medieval Praza do Campo, segue a ser o corazón da vida ourensá. Dalgún xeito mantén o sabor burgués e comercial dos tempos decimonónicos, días de alento insubmiso da burguesía liberal que a bautizou como Praza da Constitución e mesmo como Praza da República Federal.
Aquí, conta Cuevillas, acudían as xentes a berrar nos motíns, a emocionarse coas execucións da pena capital, a vitorear a proclamación dalgún rei ou dalgunha república, a confundirse no ledo rebulir do entroido ou a presenciar as solemnidades da Semana Santa. Na súa contorna, consérvanse algúns edificios ben fermosos como o que ocupou o Conservatorio, obra de Juan Darriba, ou o comercio de Fermín García, obra de Daniel Vázquez-Gulías.

25 oct 2008


Lume e barro, de Bieito Iglesias (23-10-08)

Amorte outoniza levou a Paul Newman sen armar moito barullo, cun mole ruxido da follateira caída e non co estronicio das balas que conxelan a súa imaxe (e a de Redford) contra o final de Dous homes e un destino. De tódolos seus papeis, lembro atalora o de pirómano que lle apuñan n´O longo e cálido verán. Porque os incendiarios de pendellos, cortes e palleiras non só pervagaban polo fosco Sul dos EEUU descrito por Faulkner, filmado por Ritt e representado por Newman; tamén na ruralía nosa houbo e hai individuos fascinados pola labareda (Certo é que, nos dous últimos anos, se viron chafados polas rogativas do Conselleiro Suárez Canal, propiciadoras de trepas de auga nos meses estivais).
Unha vez que ía cara a casa dos avós, calcando unha corredoira enlamada na que atuaba pernas e caxatas, recibín a axuda dun viandante atabanado que repetía esta absurda ladaíña: "Máquinas de coser, navallas de afeitar, máquinas de coser, navallas de afeitar..." Aínda que deseguida ensinou boas intencións e loitaba por soerguerme da lama, eu ben vía que estaba algo afumado polo cheiro a viño e porque, cando quería riparme da lagorza que me engulía, el propio caía comigo arrebollado naquel barro amasado e repisado polos pesuños das vacas. Tiven medo e vinme perdido para percorrer o escaso quilómetro que nos separaba da aldea.
Despois de lapexar na chapacuña durante interminables minutos, conseguín safarme do bulleiro e do bébedo, alancando apurado cara a casa dos vellos. Eles víronme chegar acorado e tamén avistaron o acompañante, mollado e embarrado coma min, feito un zalapastro. Cando lles preguntei quen era o meu torpe benefactor, contestaron co bico engurrado: "Anda por aí queimando palleiras".
Pasaron moitas lúas antes de eu saber que coñecera a unha personaxe faulkneriana, a un veciño do fantasmal condado (literario) de Yoknapatawpha.